Een aantal jaren geleden, toen ik nog menstrueerde, was ik mij nauwelijks bewust van de verschillende fases van de vrouwelijke cyclus. Natuurlijk wist ik wanneer ik menstrueerde — dat moment laat zich niet negeren — maar wat daarna kwam, daar stond ik eigenlijk niet bij stil.
De cyclus was er gewoon.
Iets wat zich maandelijks herhaalde, zonder dat ik er bewust naar luisterde.
Pas in de periode dat ik graag kinderen wilde, ben ik me er wat meer in gaan verdiepen. Ik leerde wanneer mijn eisprong ongeveer was, met één duidelijk doel: zwanger worden. En toen dat gelukt was, verdween die aandacht weer naar de achtergrond.
Wat ik toen niet wist — en waar ik nu met andere ogen op terugkijk — is dat de menstruatie niet zomaar “een lastige week” is, maar een fase van terugtrekken, vertragen en herstellen. Een innerlijke winter, waarin je lichaam hard werkt en juist rust en ondersteuning nodig heeft. Leven met het ritme van de natuur en echt luisteren naar mijn lichaam waren toen geen onderdeel van mijn leven.
Nu ik me al een aantal jaren verdiep in kruiden en steeds bewuster leef met het ritme van de natuur, zie ik hoe prachtig deze parallel eigenlijk is. De vrouwelijke cyclus beweegt, net als het jaar, door vier seizoenen.
Winter – Menstruatie | Rust & naar binnen keren
Kruiden: bijvoet, vrouwenmantel, kamille
De winter staat voor stilte. Voor loslaten en naar binnen keren. Dit is de fase waarin je menstrueert. Je energie is lager en je lichaam vraagt om rust. Het heeft tijd nodig om zich te reinigen. Sport in deze fase liever niet, of een stuk minder, en stel grotere projecten een paar dagen uit.
Vroeger probeerde ik in deze periode vooral “door te gaan”. Nu zie ik hoe waardevol het is om juist pas op de plaats te maken.
Bijvoet is een kruid dat ongemakken tijdens deze fase van de cyclus kan verminderen.
Vrouwenmantel ondersteunt het lichaam, versterkt de baarmoeder en helpt bij menstruatieklachten en hormonale balans.
Kamille werkt ontspannend en kalmerend, zowel lichamelijk als emotioneel.
Net zoals we in de winter het tempo verlagen en vaker onder een dekentje kruipen, mag dat ook in deze innerlijke winter.
Lente – Folliculaire fase | Opbouw & nieuwe energie
Kruiden: brandnetel, citroenmelisse
Na de menstruatie volgt de lente. Je lichaam maakt zich klaar om een eicel te laten rijpen en je energie neemt toe. Je hoofd wordt helderder en er ontstaat weer ruimte voor nieuwe ideeën.
Brandnetel ondersteunt het aanvullen van mineralen en energie.
Citroenmelisse brengt lichtheid en mentale helderheid.
Zomer – Ovulatie | Bloei & kracht
Kruiden: duizendblad, vrouwenmantel (licht)
Rond de eisprong is de energie vaak op haar hoogst. Dit is de zomer van je cyclus: naar buiten gericht, sociaal en krachtig.
Duizendblad helpt bij balans en doorstroming.
Vrouwenmantel kan in deze fase licht ondersteunen.
Herfst – Luteale fase | Loslaten & vertragen
Kruiden: salie, lavendel
Na de bloei volgt de herfst. Je lichaam bereidt zich eerst voor op een mogelijke zwangerschap. De energie keert langzaam weer naar binnen. Wanneer er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, maakt het lichaam zich klaar voor de grote schoonmaak. Je wordt gevoeliger en bereidt je voor op een nieuwe innerlijke winter.
Salie helpt bij loslaten en brengt helderheid.
Lavendel brengt rust bij prikkelbaarheid en spanning.
Een nieuwe fase, hetzelfde ritme
Nu ik de vijftig ben gepasseerd en ik niet meer menstrueer, merk ik dat mijn lichaam nog steeds een cyclus kent, een andere cyclus. De tekenen zijn niet meer zo duidelijk en zichtbaar als voorheen — er is geen menstruatie meer die het begin of einde van een fase markeert — maar ze zijn er nog wel.
Ik ervaar momenten van meer energie, gevolgd door fases waarin ik juist behoefte heb aan meer rust. Subtieler misschien, maar nog altijd aanwezig.
Terugkijkend vind ik het jammer dat ik mij hier vroeger niet bewuster van was. Ik had graag meer geleefd naar het ritme van mijn lichaam. Dat was zachter en beter geweest voor mij.
De natuur buiten ons herinnert ons aan de natuur in onszelf.